Home > Bharatavarsha > Pilgrimages and Temples > Vishnu > Swayam Vyakta Kshetras

Swayam Vyakta Kshetras

8 Pilgrimages where Lord Vishnu is said to be self-manifested.
Refer to Swayam Vyakta Kshetra Sloka
(Note: DD stands for Divya Desam)

आद्यं रङ्गमिति प्रोक्तं विमानं रङ्गसंज्ञितम् । श्रीमुष्णं वेङ्कटाद्रिं च साळग्रामं च नैमिशम् ।
तोयाद्रिं पुष्करं चैव नरनारायणाश्रमम् । अष्टौ मे मूर्तयः सन्ति स्वयंव्यक्ता महीतले ॥

- Swayam Vyakta Sthalams


1. Srirangam: (DD-1)
Sriranga Kshetra (Srirangam) - Swayam Vyakta Kshetra, Bhuloka Vaikuntha and abode of Lord Ranganatha:

Lord Vishnu - Srirangam (Bhuloka Vaikuntha) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam)
(Tiruchirappalli district, Tamil Nadu)
Vishnu: Ranganatha Swamy
Lakshmi: Devi Ranganayaki
▬ River Kaveri flows
▬ River Kollidam flows
Kaveri - Kollidam Island

(Sriranga Mahatmya)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka


2. Srimushnam:
Srimushnam Kshetra - Swayam Vyakta Kshetra and abode of Lord Bhu Varaha Swamy:

Srimushnam Temple, Cuddalore district, Tamil Nadu - Srimushnam (Swayam Vyakta Kshetra)
(Cuddalore district, Tamil Nadu)
Varaha: Bhu Varaha Swamy
Lakshmi: Devi Ambujavalli
▬ River Vellar basin
(Varaha Kavacham)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka


3. Venkatadri: (DD-75)
Venkatachala Kshetra (Tirumala) - Swayam Vyakta Kshetra and abode of Sri Venkateshwara:

Sri Venkateshwara - Tirumala (Venkatachala) (976 m) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam)
(Tirupati district, Andhra Pradesh)
Vishnu: Venkateshwara Temple
Varaha: Adi Varaha
Lakshmi: Devi Padmavathy
☗ Front part of Seshachalam (of Eastern Ghats)
☗ Seven Hills:
(1) Sheshadri Hill (2) Neeladri Hill (3) Garudadri Hill
(4) Anjanadri Hill (5) Vrishabhadri Hill (6) Narayandri Hill (7) Venkatadri
Swami Pushkarini (Temple Tank)

(Skanda Purana - Venkatachala Mahatmya)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka


4. Salagrama: (DD-70)
Muktinath (Salagrama Kshetra) (Gandaki Kshetra) - Swayam Vyakta Kshetra and Gandaki Shakti Peetha:

Muktinath Temple, Mustang district, Nepal - Muktinath (3710 m) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam) (Shakti Peetha)
(Mustang district, Nepal)
Vishnu: Chakrapani
Devi: Gandaki Chandi
Muktinath Valley
▬ River Gandaki flows

(Varaha Purana)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka
Gandaki Shakti Peetha: I meditate on the Gandaki Shakti Peetha where the Ganda (Cheek) of Devi had fallen. The Devi there is known as Gandaki Chandi and the Bhairava is called Chakrapani.
(Peetha Nirnaya Tantra - Shakti Peetha Stotram - verse 14)


5. Naimisha: (DD-66)
Naimisharanya - Swayam Vyakta Kshetra where Sages performed Yagna and Suta narrated the Puranas:

Naimisaranya Chakra Teertha - Naimisharanya (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam)
(Sitapur district, Uttar Pradesh)

Vishnu: Chakra Teertha and Sri Chakranarayana
Shiva: Bhooteshwar Mahadev, Gokarnanath Mahadev, Vishwanath, Dev Deveshwar Mahadev, Mahamrityunjaya Siddhapith, Rudravart Shiv Mandir
Devi: Devi Lalita
Rama: Hardoi Hatya Haran Teerth, Siddheshwar Dham, Sita Kund
Hanuman: Hanuman Garhi, Hardoi Hanuman

- Naimisharanya is the place where the Chakra sent by Lord Vishnu halted.
- Naimisharanya is the place where thousands of sages performed a long-running Yagna under kulapati sage Shaunaka.
- Naimisharanya is the place where Sri Soota gave discourse on various Puranas to the sages during the interval of the Yagna.

Sages: Vyasa, Soota, Shaunaka, Shringi Rishi, Dadhichi
Vyasa: Vyas Gaddi
Soota: Soot Gaddi
Shaunaka: Shaunaka Gaddi
Shringi Rishi: Shringi Rishi Samadhi
Dadhichi: Mishrik Dadhichi Ashram

- Naimisharanya is the place where Sri Soota gave discourse on various Puranas to the sages during the interval of the Yagna.
- Naimisharanya is the place near which sage Dadhichi is said to have given up his bones to the Devas for building the Vajra.

▬ River Gomati flows

(Mahabharata) (Padma Purana) (Various other Puranas)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka

Lord Vishnu and Naimisharanya (Chakra Teertha and Sri Chakranarayana)
(Padma Purana - Srishti Khanda - 1)



6a. Thoyadri: (DD-61)
Lord Ranganatha Thoyadri Kshetra (Thiruneermalai) - Swayam Vyakta Kshetra:
- Thiruneermalai (Thoyadri) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam)
(Chennai district, Tamil Nadu)
Vishnu: Ranganatha Swamy
Lakshmi: Devi Ranganayaki
Rama: Sri Neervanna Perumal
Sita: Devi Animamalarmangai
Thiruneermalai Hill or Thoyadri Hill
Ksheera Pushkarini (Temple Tank)

Swayam Vyakta Sthalam Sloka

or

6b. Thotadri: (DD-90)
Lord Vishnu Thotadri Kshetra (Vanamamalai) - Swayam Vyakta Kshetra:
- Thotadri (Vanamamalai) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam)
(Tirunelveli district, Tamil Nadu)
Vishnu: Thotadrinathan Temple
Lakshmi: Devi Srivaramangai
▬ River Thamirabarani or Tamraparni flows

Swayam Vyakta Sthalam Sloka


7. Pushkara:
Pushkara Kshetra - Abode of Lord Brahma, Swayam Vyakta Kshetra and Manivedaka Shakti Peeta:

Lord Brahma Pushkar Lake - Pushkar (Swayam Vyakta Kshetra) (Shakti Peetha) (Pancha Sarovar)
(Ajmer district, Rajasthan)

Brahma: Lord Brahma
Varaha: Varaha
Gayatri: Devi Gayatri
Saraswati: Devi Savitri

- Pushkara is the place where Lord Brahma threw a Lotus from his Hand (Pushkara) and performed a Yagna.
- Pushkara is a Swayam Vyakta Kshetra where Lord Vishnu abides as Lord Varaha.
- Pushkara is the place where Devi abides as Manivedaka Shakti Peetha.
- Pushkara Sarovar is one of the Pancha Sarovars of Bharata.

Gayatri Temple Hill
Savitri Temple Hill
Pushkar Lake
(Padma Purana)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka
Manivedaka Shakti Peetha: I meditate on the Manivedaka Shakti Peetha where the Manibandha (Bracelet) of Devi had fallen. The Devi there is known as Gayatri and the Bhairava is called Sarvananda.
(Peetha Nirnaya Tantra - Shakti Peetha Stotram - verse 32)


8. Nara Narayana Ashrama: (DD-69)
Badarikashrama Kshetra (Badrinath) - Swayam Vyakta Kshetra, Char Dham and abode of Lord Badri Vishal:

Lord Vishnu Badrinath - Badrinath (3300 m) (Swayam Vyakta Kshetra) (Divya Desam) (Bada Char Dham) (Chota Char Dham) (Sapta Badri)
(Chamoli district, Uttarakhand)

Vishnu: Lord Badri Vishal
Varaha: Varaha Shila
Narasimha: Narasimha Shila
Shiva: Brahma Kapal

- Badarikashrama is a Swayam Vyakta Kshetra where Lord Vishnu abides as Lord Badri Vishal.
- Badarikashrama is the place where Lord Varaha abides as Varaha Shila.
- Badarikashrama is the place where Lord Narasimha abides as Narasimha Shila.
- Badarikashrama is the place where Lord Shiva is associated with Brahma Kapal.

Sages: Vyasa, Nara-Narayana, Narada, Markandeya

- Badarikashrama is a place of penance where various sages performed penance to attain various ends.

Saints: Adi Shankaracharya

- Badarikashrama is a place where Sri Adi Shankaracharya wrote commentaries on Brahma Sutras, Gita and Upanishads.

Nara Parvat
Narayana Parvat
▬ River Alakananda flows
(Skanda Purana - Badarikashrama Mahatmya) (Srimad Bhagavatam)
Swayam Vyakta Sthalam Sloka



Bharatavarsha - The Land of Gods and Sages:

Stotras

Scriptures

Pilgrimages

Sacred Geography - Mountains - Rivers

Festivals

Sages - Hermitages - Penances

Saints - Ramakrishna - Vivekananda - Ramana

Sadhana

Sanskrit

Nature

Arts and Sciences

Bharatavarsha - Puranic History - Puranic Lineage

Meditations on Earth, Life and Dharma: >>



Om, May there be Peace in Heaven,
May there be Peace in the Sky,
May there be Peace in the Earth,

(Shanti Mantra of Upanishad)

Preserve Nature and Nature will Preserve Us,
Simplify Life and help Nature Thrive,
Plant Trees and make the Planet Green,
Connect with Earth, Connect with Dharma, Connect with Being.

Next >>

Green Message: The Evergreen Messages of Spirituality, Sanskrit and Nature

Last updated on Apr-2026

Site Map    Search    Contact    Updates